Historische Context

    Zes eeuwen
    familiegeschiedenis

    Van een adellijk geslacht in het Rijnland tot de puinhopen van Rotterdam: de geschiedenis die deze trilogie vormgaf, verteld in twaalf sleutelmomenten.

    1370 – 1945 · Zes eeuwen in vogelvlucht

    Dit is het verhaal van een familie die haar naam ontleent aan een Duitse burcht, maar haar thuis vindt in de polders van Zuid-Holland. Zes eeuwen lang beweegt het geslacht Vorstenbürger mee met de stroom van de geschiedenis, van adellijke grandeur naar desertie, van tuinderijen naar een verwoeste havenstad.

    Het is ook het verhaal van een wereld die verdwijnt. In 1880 verbiedt een congres in Milaan gebarentaal wereldwijd. 'Dovenland', de onzichtbare gemeenschap van dove mensen, wordt de stilte ingedreven. Drie generaties later belandt Geert Vorstenbürger in diezelfde stilte.

    De twaalf momenten die het verhaal van de trilogie vormgaven.

    1370

    Het geslacht Vorstenbürger

    In het Duitse Frankenland floreert een adellijke familie die haar naam ontleent aan de burcht waar zij resideert. Generaties lang beheert het geslacht Vorstenbürger landgoederen en houdt het aanzien hoog, tot economische tegenslag de familie dwingt te vertrekken.

    Burcht
    1772

    Vlucht uit Duitsland

    Hendrik Vorstenbürger deserteert uit het Duitse Bonds leger en vlucht naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Zijn nageslacht vestigt zich rond Den Haag. Het wordt een tuindersfamilie.

    Desertie
    1871

    De Franse Slag

    De Pruissen vallen Frankrijk binnen. Duitsland wordt een keizerrijk onder keizer Wilhelm I. De tuinderijen van de familie groeien uit tot een bescheiden imperium. Op de vruchtbare grond van Zuid-Holland bouwt de volgende generatie Vorstenbürger een nieuw bestaan op, ver van de Duitse aristocratie.

    Tuinderijen
    1880

    Het Congres van Milaan

    Op een internationaal congres in Milaan besluiten horende 'deskundigen' dat gebarentaal wereldwijd verboden wordt in het dovenonderwijs. Het oralisme wint. Voor miljoenen dove mensen begint een tijdperk van isolatie en onderdrukking. Het is het einde van 'Dovenland' zoals zij het kennen.

    Stilte
    1914

    De Grote Oorlog

    Europa brandt, maar Nederland blijft neutraal. Gerard Vorstenbürger werkt als ambtenaar op Buitenlandse Zaken en bewaakt de Nederlandse neutraliteit. De oorlog raakt hem niet fysiek, maar de wereld om hem heen verandert voorgoed.

    Grens
    1917

    Geboorte van Geert

    In een bescheiden woning nabij het Binnenhof in Den Haag wordt Geert Vorstenbürger geboren. Vernoemd naar een familie met een lang verleden, maar zonder iemand die hem opvangt.

    Alleen
    1918

    Spaanse Griep

    De pandemie treft het gezin genadeloos. Gerard sterft. Geerts moeder vertrekt. De een jaar oude Geert wordt doof door meningitis. Hij groeit op bij een pleeggezin in het Oude Noorden van Rotterdam en gaat naar de dovenschool in het centrum van de stad.

    Meningitis
    1938

    Mieke & de Kristallnacht

    De jonge Mieke, horend kind van dove ouders, begint te werken bij de manufacturenwinkel van Sjaak van Dam in Rotterdam. In Duitsland branden die nacht de synagogen. De wereld kijkt toe. De oorlog is nog twee jaar weg, maar de schaduw valt al over de stad.

    Dreiging
    1940

    Het Bombardement

    14 mei 1940. Duitse bommenwerpers leggen het hart van Rotterdam in de as. Meer dan 800 doden, 80.000 daklozen, een middeleeuwse binnenstad die in één middag ophoudt te bestaan. Geert hoort de vliegtuigen niet, maar voelt de trillingen. Hij waarschuwt zijn collega's op het schildersbedrijf. Ze overleven. De stad niet.

    Vuur
    1943

    Geallieerde bommen

    De oorlog krijgt een wending, maar de bevrijding brengt ook verwoesting. Geallieerde bommen treffen Rotterdam-West. De bevolking, al uitgeput na drie jaar bezetting, ziet opnieuw haar straten in puin vallen. Dit keer door de handen van de bondgenoten. De familie Van den Spieringhe wordt zwaar geraakt.

    Bommen
    1944

    Dolle Dinsdag & de Hongerwinter

    September 1944: het gerucht gaat dat de bevrijding nabij is. Dolle Dinsdag, een dag van valse hoop. Dan volgt de zwaarste winter uit de Nederlandse geschiedenis. Geen eten, geen brandstof, geen einde in zicht. Geert en Mieke overleven de winter samen.

    Honger
    1945

    De Vlucht naar Aalten

    In de laatste oorlogsmaanden vluchten Geert en Mieke uit Rotterdam naar het Achterhoekse Aalten, een stadje dat in stilte honderden onderduikers verborgen houdt. In Aalten wachten ze op de bevrijding, die in april 1945 komt.

    Vlucht
    "'Dovenland' kende geen grenzen, maar werd wel bezet."

    Bekijk de archiefbeelden en filmfragmenten bij het verhaal.

    Naar de Beleving